मानव शरीरको सबैभन्दा ठूलो अंगका रूपमा कलेजोलाई लिइन्छ। एउटा वयस्क व्यक्तिको कलेजो लगभग १ दशमलव ३६ किलोग्राम तौलको हुन्छ। मानव शरीरका लागि कलेजोको निकै ठूलो भूमिका छ। परिवर्तित जीवनशैलीका कारण अहिले कलेजोमा विभिन्नखाले समस्या देखिन थालेका छन्। कलेजोमा धेरै देखिने समस्यामध्ये एक हो– लिभर सिरोसिस।
जटिलता जो कलेजो मा धेरै रोगहरु को कारण देखिने सामान्यतया हेपाटाइटिस र रक्सी। जब कलेजो बिग्रन्छ, यो आफैं मर्मत गर्न थाल्छ। यदि बारम्बार तन्तुहरूमा दागहरू देखा पर्छन् भने यसलाई सिरोसिस भनिन्छ।
सिरोसिसका लक्षणहरू के के हुन्?
सिरोसिस एक गम्भीर चिकित्सा अवस्था हो र उपचार प्राप्त गर्न यसको सम्भावित लक्षणहरू पहिचान गर्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ। सिरोसिसका लक्षण र लक्षणहरू तल उल्लेख गरिएका छन्:
- भूटान हानि
- ब्रुइजिङ
- कमजोरता
- जन्डिसिस (आँखा र छाला पहेंलो हुन्छ)
- Itching
- थकान
- खुट्टा, खुट्टा र खुट्टामा सुन्निने
- तौल घट्नु
- स्मृतिमा भ्रम
- सेक्स ड्राइभमा कमी, स्तन विस्तार, वा अण्डकोष (पुरुषहरूमा) संकुचन
- महिनावारी नहुनु (महिलाहरूमा)
बच्ने उपाय
–सबैभन्दा पहिलो कुरा कलेजो सुरक्षित राख्न आफ्नो तौलमा ध्यान दिनुपर्छ।
–धूमपान र मद्यपानले कलेजोमा धेरै असर पुर्याउने भएकाले यस्ता हानिकारक खानेकुरा खानु हुँदैन।
–व्यायाम गर्ने, जथाभावी रूपमा एलोपेथिक र जडीबुटी औषधिहरूको सेवन गर्नु हुँदैन।
–त्यस्तै जथाभावी रूपमा पारासिटामोल वा नदुख्ने औषधि खाँदा कलेजोलाई धेरै असर गर्ने गर्छ।
–मुटु, टीबी र क्षारे रोगको औषधि सेवन गर्ने व्यक्तिले आफ्नो कलेजोमा कुनै असर परेको छ वा छैन भनेर जाँच गरिरहनुपर्छ।
रोकथाम
आफ्नो कलेजोको हेरचाह गर्न यी कदमहरू चालेर सिरोसिसको जोखिम कम गर्नुहोस्:
- यदि तपाईलाई सिरोसिस छ भने रक्सी नपिउनुहोस्। यदि तपाईलाई कलेजो रोग छ भने, तपाईले अल्कोहलबाट टाढा रहनुपर्छ।
- स्वस्थ आहार खानुहोस्। फलफूल र तरकारीहरूले भरिएको बिरुवामा आधारित आहार छान्नुहोस्। सम्पूर्ण अन्न र प्रोटीन को दुबला स्रोत चयन गर्नुहोस्। तपाईंले खानु भएको बोसो र भुटेको खानाको मात्रा घटाउनुहोस्।
- स्वस्थ तौल कायम गर्नुहोस्। शरीरमा बोसोको अत्यधिक मात्राले कलेजोलाई हानि पुर्याउन सक्छ। यदि तपाईं मोटो वा अधिक तौल हुनुहुन्छ भने वजन घटाने योजनाको बारेमा आफ्नो डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस्।
- हेपाटाइटिसको जोखिम कम गर्नुहोस्। सुई बाँड्दा र असुरक्षित यौनसम्पर्कले तपाईंको जोखिम बढाउन सक्छ हेपाटाइटिस बी र C. हेपाटाइटिस खोप बारे आफ्नो डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।